Hafızanın Ying ve Yangı-2

Geçen yazımızda hafızanın yangı olan hatırlama fonksiyonunun nasıl işlediğine değinmiştik bu yazımızda ise hafızanın ying’i olan unutma hadisesinin neden olduğu ve nasıl tedavi edileceğine yönelik bilimsel bilgiler ve çözüm yolları bulacaksınız.Hatırlamak nasıl belleğimizin bir fonksiyonu ise unutmak da belleğimizin bir fonksiyonudur.Yaratıcımız insanı mütiş bir denge ile yaratmıştır çünkü herşeyi hatırlayabiliyor olsaydık muhtemelen çıldırıyor olabilirdik,yaratılış itibariyle bazı şeyleri unutmamız doğal ,bunun için belleğinizi suçlamayın,belleğinizin yeteneklerini öğrenin ve geliştirin dikkatinizi sorgulayın ,okuyup öğrendiğiniz bir bilgiyi daha sonra unutuyorsanız siz öğrenmemiş,öğrendiğinizi zannetmişsinizdir.Gerçek anlamda öğrendiğiniz konuyu beyniniz ile uyumlu öğrenmişseniz unutmak isteseniz de unutamazsınız.Gündelik hayatta da unutkanlık hastalığı ile karşılaşmaktayız.Örneğin, anahtarın yerini bulamıyorsanız sizin kötü bir hafızanız değil yönlenmemiş bir dikkatiniz var demektir.Esasen unuttuğunuzu zannetiğimiz anlarda hatırlamanız gerekenler hafızanız da bulunmaktadır.Mesala televizyonda bir aktörü görür bilirsiniz ama bir türlü ismini bilincinize çıkartamazsınız bu duruma hatta dilimin ucunda dediğimiz tabiri kullanırız ama bir türlü çıkartamayız bu durum unutmak değil hatırlayamamaktır,eğer tam bir unutkanlık olsaydı aktörü hafızanızda saklayamazdınız.

B-Hafızanın Unutma Nedenleri

Hafızanın unutma nedenine yönelik internette arama yaptığınızda bir çok unutma nedeni bulabilirsiniz ama hepsi akademik kökenlidir.Bize farkındalık sağlayacak,soruna çare olacak pratik açıklamalar mevcut değildir. Esas olarak unutmanın üç temel nedeni vardır.Bu nedenlerin ne olduğunu bilmeli ve bu nedenlerin çözümlerine yönelik beynimizi çalıştırmalıyız ve mevcut yeteneklerini kullanmalıyız.

1-Bilginin hafızada nereye yerleştirdiğini bilmemek
Alıcılarımız vasıtasıyla beynimiz verileri(ses,görüntü,kelime vs) algılıyor ama bunları hafıza da nereye yerleştiriyor? Bilimsel araştırmalar bilginin beyin korteksi üzerinde farklı bölümlerde yapılandığını sonucunu ortaya çıkartıyor.Bilgi beyin korteksi üzerinde farklı yerlerde depolanıyor,yapmamız gereken bilgiyi nerede depolayacağımızı bilerek hafızamızı organize etmek esasen bazen hatırlayamamayışımızın nedeni,bilginin bellekte belli bir organizasyonunun olmamasıdır. Sonsuz büyüklükte bir kütüphaneniz olduğunu düşünün ve siz yeni aldığınız bir kitabı alalade öylece atarsanız onu sonra nasıl bulabilirsiniz? arasanızda bulamazsınız.Bilginin aranıp da bulunamaması durumu belleğin geri getirme başarısızlığıdır.Unutmanın bu nedenini çözmek için bellek destek sistemleri kullanılır,amaç belleğin hatırlama sistemine yardımcı olarak bilgiyi nereye yerleştireceğimizi bilmektir.(İler ki bölümlerde bu sistemlerden bahsedilecektir.)

2-Bilginin beyindeki bağlantılarının zayıflaması
Bilim adamları eskiden unutmanın nedenini geçen zaman olarak gösteriyorlardı ama günümüzde yapılan araştırmalar unutmanın esas nedeninin aradan geçen zaman değil zaman içinde yapılması gereken tekrarların yapılmamasının unutmaya neden olduğu saptandı. Çünkü zaman içinde bilgi beyinde sınanmaz ise beyindeki bağlantılar zayıflıyor ve daha sonrada kopuyordu.Bunun için beyindeki bağlantıları zayflatmaya fırsat vermeden hafızanın usullerine göre tekrar yapmalıyız.

3-Beyin fonksiyonlarını nasıl çalıştıracağını bilmemek

İnsanın etkili hatırlamak için beyin fonksiyonlarını kendisi için nasıl çalıştıracağını bilmemesi de unutmanın bir nedenidir.Beyin sol ve sağ olmak üzere iki yarımküreden oluşmaktadır ve bu iki yarım küre arasındaki corpus collosum kesintisiz olarak bilgi alışverişini sağlar.Beynin sol tarafı,analitik,rasyonel,lineer,mantıklı sağ tarafı ise hayal kuran,şekillerle çalışan,bütünsel olan kısmıdır.Beynimiz sağ ve sol fonksiyonlarını bilmek hatırlamak için neleri ihmal etmememiz gerektiğini bize gösterecektir.Verimli bir öğrenme ve güçlü bir hafıza için beynin iki lobunu da dengeli kullanmalıyız.Beyin lobları arasında bilinçli kurulacak bir işbirliği hafızamızdan maksimum yararlanmamızı sağlayacaktır.

Özet olarak bu bölümde;

1-Unutmanın doğal olduğunu ve kontrol altına alınabilceğini ,
2-Unutmanın nedenlerini bilerek hafızamızın unutkanlığına çare bulabileceğimizi
3-Hafızamıza yardımcı olmak ve hızlı hatırlamak için bellek destek sistemlerini kullanmamız gerektiğini,
4-Uzun vadede bilgileri hatırlamak için bilimsel olan bir tekrar stratejisi izlenmesi gerektiğini
5-Beynimizin yatay olarak iki yarımküreye ayrıldığını ve bunların farklı fonksiyonlara sahip olduğu ,
6-Beynimizin bu iki lobunu dengeli kullanarak geliştirmemiz gerektiğini öğrendik.