Yetişkini Eğit(eme)mek

Hemen her gün artıyor. İyi birokul kazanamayan genç yetişkinler, işini değiştirmek isteyen büyük yetişkinler, kendini geliştirmek isteyenler yeni bir hayat kurmak isteyenler. Farklı farklı amaçlar farklı farklı hayaller onları eğitim kurumlarında aynı mekana sokuyor. Bugün üniversitelerin lisansüstü eğitimlerinden sertifika programlarına, özel eğitim merkezlerinin mesleki ve kişisel gelişim programlarına kadar bir çok mekan yetişkinlerin "umut istiyorum" çağırsına "aradığın burada" cevabını vermeye çalışıyor.

Peki ne kadarı başarıyor. Şüphesiz pek azı. Bi parça keyifli geçirilen vakit, bi parça sertifika ya da diploma sevincini yaşamışlığın tadını alma. Sosyal çevreye kendine yatırım yapıyor mesajları ama hepsi o kadar işte. Neden peki. İşte bu yazıda bunun cevaplarını arayacağız.

HEDEF MUĞLAK OLUNCA

Normal şartlarda yetişkin kelimesi bilinçli tercihlerini özgürce yaşayan kişinin karşılığı olmalı. Ama kitaplardaki idea maalesef hayatın içinde gerçekliğini bulamıyor her zaman. Eşin dostun itmesiyle yapılan tercihler, aslında hiçbir hedefi olmayan arayışlar öğrenciyi rotasız gemi gibi rastgale bir eğitim kurumuna yolluyor. Eğer o kurumda katılımcıyı yönlendirecek bir rehberlik yoksa -ki olmuyor genellikle- gerçekte yetenekle alakasız bir eğitimin içine dahil ediliyor insan. Sonrası hem eğiten hem de eğitilen için bir mağlup başlanan bir maç.

SAPMIŞ HEDEFLER

Bir eğitim hele de mesleki beceri eğitimi sözkonusuysa kişinin o ortamda bulunmasının temel amacının beceri edinmek veya geliştirmek olduğu varsayılır. Eğer temel amaç buysa öğrencinin ders konsantrasyonunun maksimize olma ihtimali yüksektir. Oysaki yetişkinlerin o anda orada olma sebebi eğer sapmış bir hedefse ya konsantrasyon ya istikrar problemleri kaçınılmaz oluyor. Nedir bu sapmışlıklar.

Sosyal çevreye göz boyama
Aileye ya da yakın çevreye kendini ispat
Yeni arkadaşlıklar edinme
Varolan bir sorundan uzaklaşma v..s.

Yukarıda sadece birkaçı sıralı bu sebepler aslında gayet masum ve kabul edilebilirler. Ama eğitimin asıl hedefini unutturmuyorsa. Çünkü eğer unutturuyorsa sapmış hedefe ulaşıldığı an katılımcı olarak eğitimin anlamı da bitiyor. Örneğin yeni arkadaşlıklar kurmak ana hedefse eğitimin 3. günü bunu başardığınız an artık eğitime devam için makul bir gerekçeniz kalmıyor.

ANTREMANSIZLIK

Yetişkinlerin önemli bir kısmı örgün eğitimlerine hatırı sayılır bir müddet ara verdikten sonra tekrar o dünyaya döndüklerinde zihnen hamlaşmış olur. Bu açıdan yetişkin eğitiminde tempoyu iyi ayarlamak gerçekten en kritik konulardan biri. Maalesef yetişkin eğitimlerinin çoğunda bu konu en fazla gözardı edilen olaylardan biri olaraka gözüküyor. Bazen eğitimci karşısındakini enerjisi sonsuz ergenlerle karıştırıyor. Oysaki yetişkinliğin hamlığını atması eğiten açıdan ciddi bir sabır imtihanı. Bunu geçebilen bi eğitmenin sonuca kolay koşuyor.

KONTROL EDİLEMEYEN GEÇMİŞ HİKAYELER

Bu konu aslında eğitimcinin şansızlığından başka birşey değil. Bir yetişkini eğitirken en büyük talihsizliğiniz karşınızda çok uzun bir hikayenin olması; bu hikayenin geçmişinin herhangi bir durağında artık meydana gelmiş ama sizi etkileyecek yanlış bir parçanın olmasıdır. Üstelik karşınızdaki çocuk olmadığından yanlış parçanın yaptığı tahribatın kalıcı olma ihtimali çok yüksek olur. Mesela yıllarca anne babasının aptalın teki olarak tanımladığı bir yetişkin karşınıza öğrenilmiş acizlikle gelmiş oluverir. Bu sizin suçunuz değildir ama sonuçlarına siz katlanırsınız. Aslına bakarsanız bu durum aynı zamanda eğitimci için sağlam bir imtihandırdır aynı zamanda. İyi bir eğitimci durumu tespit eder,çözer veya çözebileceğe yollar. Bu tür bir problemde doğru olan uzman desteğini kovalayabilmektir. Gocunmadan yorulmadan soruna uzman kişileri katmak bir eğitmenin kişisel olgunluğu adına iyi bir zafer olur daima.

Görüldüğü gibi bir yetşikini eğitememek için yeterince haklı mazerete sahibiz! Mazeretten uzak çözüme yakın olmak gerek. Çünkü ancak o zaman harcanan zamanın adı umut pazarlamaktan eğitm yapmaya döner.