İşe Kaçmak 2

Bir önceki yazıda kişilerin işe kaçma davranışlarının çerçevesini çizmeye çalışmıştık. Bu yazıda ise "peki şimdi ne olacak" sorusuna cevap arayacağız.

Olacakları konuyla muhattap kişiler açısından ele aldığımızda şu soruları sormak olası gözüküyor

- çevresi ne yapabilir
- kendisi ne yapabilir

ÇEVRE
Kişinin çevresi içinde duruma müdahil olabilecek kişileri

- iş çevresi (arkadaşlar yöneticiler)
- arkadaş çevresi
- aile
- profesyonel destekçiler (terapist, kişisel danışman v.s.)

olarak sıralamak mümkün. Yaptığımız sıralamadaki her grubun ayrı ayrı rolleri olabilir ama temelde hepsinin ortak görevi sevgili kaçağımızın "aklını başına getirmek" tir. Bu noktada 2 ayrı senaryodan bahsetmek istiyoruz

1. senaryo farkında olmama hali temellidir. Kişi çok çalışarak, kendini işe gömerek aslında sorunlarından kaçıyo olduğunun farkında değildir. Bu tür kaçışlar her zaman bilinçli olarak yapılan davranışlar olmazlar. Kişinin çevresi bunu farkedebiliyorsa derhal onu uyarmalı ve açık bir şekilde "sen kendini işle avuturyorsun" demelidir. Bu senaryoda genellikle iş çevresinin olumsuz etkilerinden bahsedilebilir. Kişinin iş arkadaşları onun bu temposunu "aferin bizim çalışkan çocuğa eleman dediğin böyle olur" şeklinde yorumlarsa -ki genellikle yorumlar- ona ciddi anlamda kötülük yaparlar. Gerçekte özellikle şahsın yönetici konumundaki mesai arkadaşlarının sözkonusu çalışma artışını doğru yorumlayabilen kişilerden olması kendini işe kaptıran çalışan açısından büyük kazançtır.

2. senoryoda kişi bilinçli bir şekilde işe kaçmaktadır. Aslında o da yaptığının farkındadır, fakat kişilik yapısı sorunları çözmekten çok kamufle etmeye yatkınsa; bilerek etrafına işinden bir koza örmeyi tercih eder. Eğer öyle ise özellikle yakın çevre ve profesyonel destekçilerden beklenenler olacaktır. Yakınları ve dostlarından gerektiğinde sert olmak pahasına yapılacak ikaz, yine profesyonel destekçilerin sorun çözme konusundaki teknik yaklaşımları durumun olumlu bir hal almasına yardımcı olur.

KİŞİ

Durumu kişi açısından ele aldığımızda olay biraz zorlaşmakta. Bunu açıklayabilecek iki sebebe sahibiz.

Herşeyden önce sevgili dostumuzun kişilik yapısı buna müsade etmeyebilir. Eğer kişiliğinde sorunlarından kaçma eğilimi sağlamca yer edinmişse çevre ne yaparsa yapsın sonuç vermememe ihtimali yüksektir. O kendisine yardım etmek istemedikçe siz ona yardım edemezsiniz. Üstelik dostumuz sorunlarının çözümsüzlüğünden memnun olabilir. "Nasıl yani" diye soran okuyucuya hemen şu cevabı verelim. Maalesef kimi insanlar sorunlarını sosyal yaşamlarında bir acındırma aracı olarak kullanmaya eğilimli olurlar. Dolayısıyla kişinin sorunu çözmüş olması elindeki silahını yere atması anlamına gelir ki buna direnir.

İkinci sebep ise kişinin işe kaçma davranışının zamanla işkoliklik hastalığına dönüşmüş olmasıdır. Daha da açısı kişi bu işkoliklikten memnundur ve üstelik bundan sosyal bir fayda (birinci yazımızı ve bu yazının çevre bölümünü okuyanlar daha iyi anlayacaktır) sağlamaktadır. Ve bu faydayı sağlamak asıl sorun ya da sorunları çözmekten daha çekici hale gelir.

Yukarıda saydığımız iki sebepten dolayı kişinin kendine yardım etmesinin zor bir durum olduğunu düşünmekteyiz. Fakat herşeye rağmen gerekli farkındalığa kavuştu ise şunları yapması faydalı olacaktır.

- Uzman desteği almak : Modern hayatta eskiye göre çok daha kolay başvurulan ve çok daha az sosyal sıkıntı yaratan (bi 10 yıl kadar önce bir psikoloğa gitmek bu kadar kolay değildi unutulmasın) bu imkandan mutlaka faydalanılmalıdır. Profesyonel bir desetkiçi kişiye hem asıl sorununu çözmekte hem de işkoliklikten kurtulmakta herkesten fazla faydalı olacaktır.

- Çalışma alışkanlıklarında değişiklik : Özellike işe kaçma durumundan işkolikliğe geçişi engilliycek adımlar atılmalıdır. Haftanın bir günü herşekilde tatil yapıp o gün size ulaşılmasını engelleyebilirsiniz. Amirlerinizden sizi mesaiye bırakacak görevler vermemenizi talep edebilirsiniz. İşyerinden fiziksel uzaklaşma zamanla işe kaçma davranışından sizi uzaklaştıracaktır. (Bu uzaklaşmanın sorunun üstüne gidileceği garantisi verdiğini söyleyemeyiz. Kişi işe kaçmaz da kumara kaçar mesela!)

- Çevreye kapalı olmamak : Bu konuda çevrenin telkinlerine açık olmak gerekmektedir. Bu noktada kendinizi zorlayın ve etrafınızdan sizinle ilgili gözlemlerini dürüstçe paylaşmalarını isteyin. Her zaman sonuç verecektir.

İşe kaçmanın nedenleri ve çözümleri konusunda iki yazılık bir paylaşımın içinde olduk. Umut edilirki okuyucular içinde böyle bir sorunun yaşıyor olanlar üzerinde bir parça da olsa farkındalık yaratmış oluruz.